PIMS (PIMS-TS), czyli zespół pocovidowy u dzieci

Dzieci, jeśli zostaną zarażone koronawirusem SARS-CoV-2 w większości przypadków infekcję przechodzą bezobjawowo lub bardzo łagodnie. Jednak okazało się, że niektóre z nich kilka tygodni po zachorowaniu na COVID-19 narażone są na PIMS-TS.

PIMS lub PIMS-TS (z ang. pediatric inflammatory multisystem syndrome temporally associated with SARS-CoV-2) jest to pediatryczny wieloukładowy zespół zapalny i powikłanie po przebytym zakażeniu COVID-19 u dzieci i młodzieży. Nie jest zakaźny, ale poprzedzające go zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 tak. Dotyka najczęściej dzieci w wieku szkolnym (mediana wieku wynosi 9 lat) po 2-6 tygodniach od infekcji. Po raz pierwszy zidentyfikowano go w kwietniu 2020 roku. Przypadki PIMS zostały zgłoszone na całym świecie. Schorzenie to nazywane jest również MIS-C (Multi Inflammatory Syndrome in Children). Patogeneza pozostaje wciąż przedmiotem badań.

Choć w większości przypadków dzieci i młodzież przechodzą łagodnie lub bezobjawowo zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2,  część z nich wymaga hospitalizacji i intensywnej opieki. U niektórych może dojść do zaburzeń w funkcjonowaniu układu immunologicznego, stanu zapalnego w obrębie narządów, a w konsekwencji do ich niewydolności. PIMS-TS związany jest z nadmiernym uwalnianiem cytokin zapalnych. Zespół ten ma wspólne cechy choroby Kawasaki (ostrej ogólnoustrojowej choroby powodującej stan zapalny ścian naczyń krwionośnych) i zespołu wstrząsu toksycznego (TSS).  

Najczęściej obserwowane objawy w pediatrycznym wieloukładowym zespole zapalnym to gorączka, ból głowy, symptomy ze strony układu oddechowego (ból gardła, kaszel), problemy żołądkowo-jelitowe, wysypka, dysfunkcje mięśnia sercowego, zapalenie spojówek, zmiany na języku, niedociśnienie, powiększone węzły chłonne.

   ●  Gorączki (> 38,5°C) trwającej powyżej 3 dni.

   ●  Podwyższonych wskaźników stanu zapalnego: OB (opad Biernackiego), białka C-reaktywnego                              (CRP> 100 mg / l), ferrytyny i czynników krzepnięcia: D-dimery, fibrynogen, zmniejszenie liczby                            limfocytów (limfopenia jest charakterystyczna dla infekcji COVID-19), hipoalbuminemia.

   ●  Występujących przynajmniej dwóch z poniższych symptomów: 

       ·  Wysypka, obustronne nieropne zapalenie spojówek lub symptomy zapalenia błony śluzowej i skóry                  (jamy ustnej, dłoni lub  stóp);

       ·  Niedociśnienie lub wstrząs;

       ·  Dysfunkcje mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zastawek lub nieprawidłowości wieńcowe;

       ·  Zaburzenia krzepnięcia krwi (koagulopatie);

       ·  Dolegliwości ze strony układu pokarmowego (wymioty, biegunka, ból brzucha);

   ●  Wykluczenia innych zakażeń wirusowych i bakteryjnych.

   ●  Pozytywnego wyniku testu na COVID-19 (RT-PCR, antygenowego lub serologicznego) lub bliskiego                     kontaktu z osobą, u której stwierdzono infekcję.

Nie ma konkretnego badania, które mogłoby potwierdzić lub wykluczyć PIMS. W rozpoznaniu mogą pomóc badania laboratoryjne:

   ●  Morfologia krwi

   ●  Fibrynogen

   ●  D-dimery

   ●  Markery stanu zapalnego: OB, CRP, prokalcytonina, ferrytyna, dehydrogenaza mleczanowa

   ●  Przeciwciała przeciwko SARS-CoV-2

   ●  Jonogram (sód, potas)

   ●  Trójglicerydy

   ●  Amylaza, lipaza

   ●  Kreatynina, mocznik

   ●  AST, ALT, GGTP, bilirubina

   ●  Albuminy  

PIMS jest obecnie nową jednostką chorobową. Prowadzone są badania analizujące przyczyny, przebieg oraz skuteczne metody leczenia.  

• Najczęstsze powikłania po COVID-19
• Jak wzmocnić odporność na koronawirusa?  

Bibliografia:

1. Consiglio C.R., Cotugno N., Sardh F. i wsp., The Immunology of Multisystem Inflammatory Syndrome in Children with COVID-19. Cell 2020;183(4):968-981.e7.
2. Flood J. i wsp., Paediatric multisystem inflammatory syndrome temporally associated with SARS-CoV-2 (PIMS-TS): Prospective, national surveillance, United Kingdom and Ireland. The Lancet Regional Health - Europe 2020; 3.
3. M. Okarska-Napierała i wsp., Postępowanie z dzieckiem z wieloukładowym zespołem zapalnym powiązanym z COVID-19. Wytyczne grupy ekspertów przy polskim towarzystwie pediatrycznym. Przegląd Pediatryczny 2021;50(2):1-11.
4. https://www.who.int/news-room/commentaries/detail/multisystem-inflammatory-syndrome-in-children-and-adolescents-with-covid-19 [dostęp online: 25.05.2021]