6/14/2024
Sarkoidoza — czym jest?
Jest to choroba charakteryzująca się tworzeniem nieserowaciejących ziarniniaków, które u ponad 90% chorych lokalizują się w płucach. Możliwe jest występowanie w innych częściach ciała. Najczęściej objawiającą się powiększeniem węzłów chłonnych wnęk płucnych i śródpiersia, zmianami guzkowymi w płucach, a także zajęciem innych narządów, np. skóry czy narządu wzroku. Choroba najczęściej dotyczy osób w wieku 20–40 lat. Coraz częściej spotyka się ją również u osób po 60 roku życia.
Sarkoidoza — objawy
Sarkoidoza może przebiegać bezobjawowo (dzieje się tak nawet w przypadku 50–80% pacjentów) albo objawowo, jako postać ostra lub przewlekła. Pierwsze objawy, które pojawiają się w sarkoidozie to zazwyczaj:
- Utrata masy ciała;
- pokasływanie;
- nocne poty;
- złe samopoczucie;
- ogólne osłabienie.
Sarkoidoza płuc, która występuje najczęściej, może objawiać się:
- Dusznością;
- kaszlem;
- bólem i uciskiem za mostkiem;
- niebolesnym powiększeniem węzłów chłonnych;
- bólami stawów i mięśni;
- powiększeniem wątroby i śledziony;
- bólem i zaczerwienieniem oka;
- zaburzeniami widzenia czy bólem i powiększeniem ślinianki przyusznej.
Wyróżniamy również sarkoidozę skórną, która charakteryzuje się:
- Rumieniem guzowatym — to czerwonofioletowe, udzielone i bolesne guzy w tkance podskórnej, najczęściej umiejscowione na przedniej powierzchni łydek, ale również na udach, pośladkach czy w innych miejscach ciała.
Sarkoidoza może zająć również takie organy jak:
- serce prowadzi do objawów zaburzeń i niewydolności;
- ośrodkowy układ nerwowy (OUN) - objawem może być porażenie nerwu twarzowego lub też innych nerwów czaszkowych;
- zdecydowanie rzadziej może dojść do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy zmian w rdzeniu kręgowym.
Sarkoidoza — przyczyny
Jest to choroba o nie do końca poznanej etiologii. Może być wywołana przez wiele czynników. Przyczyną wystąpienia sarkoidozy jest prawdopodobnie reakcja na niezidentyfikowany antygen (lub antygeny) u osób z predyspozycją genetyczną. Liczne badania wskazują na udział w patogenezie choroby wielu czynników infekcyjnych i nieinfekcyjnych. Do czynników infekcyjnych zalicza się zakażenie drobnoustroje o obniżonej wirulencji (np. Propionibacterium acnes, Mycobacteria, Coccidiomycosis).
Sarkoidoza — diagnostyka
Diagnozę Sarkoidozy stawiamy głównie na podstawie między innymi:
- szczegółowego wywiadu medycznego dotyczącego objawów;
- morfologii;
- pomiaru stężenia wapnia;
- RTG klatki piersiowej w celu wykluczenia charakterystycznych dla sarkoidozy zmian w płucach;
- badania histologicznego wycinka pobranego drogą biopsji zwykle z węzłów chłonnych lub płuc.
Sarkoidoza — leczenie
- Ważne jest, aby chorzy z rozpoznaną sarkoidozą układu oddechowego bez dolegliwości byli pod stałą opieką specjalisty z zakresu chorób płuc;
- W przypadku bólu i obrzęków stawów skokowych w zespole Löfgrena pomocne są niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe.
Stosowane są również leki:
- Doustne kortykosteroidy;
- leki immunosupresyjne i biologiczne;
W przypadku ciężkiej niewydolności oddechowej 3% chorych na sarkoidozę kwalifikuje się do transplantacji płuc, a poniżej 1% pacjentów z sarkoidozą serca do transplantacji tego narządu.
Sarkoidoza jest to choroba o wielu twarzach, która nadal nie jest do końca przebadana. Potrzeba wielu dalszych badań, które wyjaśnią sposób powstawania choroby oraz wskażą nowe rozwiązania terapeutyczne.
Bibliografia:
1. Dubaniewicz A. (2009). Sarkoidoza — choroba o wielu twarzach. Katedra i Zakład Fizjopatologii Akademii Medycznej w Gdańsku. Forum Medycyny Rodzinnej. Vol.3, Nr 1, s. 27–4.
2. Zdrojewski Z., Wierzba K. (2019). Sarkoidoza — choroba wielonarządowa. Varia Medica Vol.3 Nr 2 s. 137–142.
3. Setkowicz M., Lipko- Godlewska S. Wojas- Pelc A. (2000). Sarkoidoza — problem diagnostyczny i terapeutyczny. Przegląd Lekarski. Vol. 57, Nr 11, s. 559 - 664.
4. Ziora D., Trzepióra B., Kozielski J. (2010). Sarkoidoza żołądka — opis przypadku. Pneumonol. Alergol. Pol. Vol. Via medica
78, Nr 5, s. 374–378.
2. Zdrojewski Z., Wierzba K. (2019). Sarkoidoza — choroba wielonarządowa. Varia Medica Vol.3 Nr 2 s. 137–142.
3. Setkowicz M., Lipko- Godlewska S. Wojas- Pelc A. (2000). Sarkoidoza — problem diagnostyczny i terapeutyczny. Przegląd Lekarski. Vol. 57, Nr 11, s. 559 - 664.
4. Ziora D., Trzepióra B., Kozielski J. (2010). Sarkoidoza żołądka — opis przypadku. Pneumonol. Alergol. Pol. Vol. Via medica
78, Nr 5, s. 374–378.
Autor merytoryczny: Karolina Pasterz, specjalista portalu Longevity+
.webp&w=1920&q=75)