Synbiotyk - co to jest? Synbiotyk a probiotyk

Stosowanie synbiotyków w zapobieganiu i leczeniu różnych zaburzeń znacząco wzrosło w ciągu ostatnich lat. Zwiększyła się także liczba preparatów i suplementów diety, w składzie których możemy je znaleźć.  

Nazwa “synbiotyki” pochodzi od słów „syn” - razem i „bios” - życie. W 2019 roku Międzynarodowe Stowarzyszenie Naukowe ds. Probiotyków i Prebiotyków (ISAPP) dokonało aktualizacji definicji synbiotyków określając je jako mieszaniny zawierające w swoim składzie żywe mikroorganizmy oraz związki selektywnie wykorzystywane przez mikroorganizmy, co prowadzi do korzyści zdrowotnych dla organizmu gospodarza.  

Probiotyki wykazują aktywne działanie w jelicie cienkim i grubym, natomiast prebiotyki głównie w jelicie grubym. Połączenie żywych bakterii probiotycznych z niestrawnymi związkami skutkuje synergistycznym działaniem i daje większe korzyści zdrowotne. Zwiększa tolerancję mikroorganizmów probiotycznych na warunki środowiskowe, co przekłada się na ich lepszą żywotność oraz stymuluje korzystne bakterie znajdujące się w przewodzie pokarmowym do namnażania.  Wyróżnia się dwa kierunki działania synbiotyków: poprzez zwiększoną przeżywalność mikroorganizmów probiotycznych oraz poprzez pojawienie się korzystnych efektów zdrowotnych.

●  Pozytywny wpływ na skład mikroflory jelitowej oraz funkcjonowanie przewodu pokarmowego;

●  Działanie przeciwbakteryjne i antyalergiczne;

●  Zapobieganie zaparciom i biegunkom;

●  Wsparcie prawidłowego działania układu immunologicznego;

●  Poprawa wchłaniania wapnia, magnezu oraz fosforu;

●  Wsparcie w obniżaniu ciśnienia krwi;

●  Zmniejszenie objawów niektórych jednostek chorobowych np. cukrzycy, zespołu jelita drażliwego, choroby Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i innych chorób zapalnych jelit;

●  Lepsza praca wątroby u osób z marskością wątroby;

●  Wsparcie leczenia atopowego zapalenia skóry (AZS) - schorzenie to może być powiązane ze zmianami w składzie mikroflory jelitowej;

●  Połączenie szczepów Lactobacillus, Bifidobacterium i prebiotyków poprawia profil lipidowy u osób zmagających się z nadwagą lub otyłością oraz wpływa na zmniejszenie glikemii na czczo;

●  Synbiotyk zawierający szczepy Bifidobacterium i fruktooligosacharydy może wspomagać leczenie encefalopatii wątrobowej;

●  Szczepy Lactobacillus i Bifidobacterium oraz fruktooligosacharydy dają pozytywne efekty u osób z zaparciami;

●  Wsparcie leczenia niealkoholowego stłuszczenia wątroby;

●  Zmniejszenie poziomu niekorzystnych metabolitów.

Przede wszystkim dobry preparat powinien zawierać jeden lub więcej szczepów bakterii o działaniu probiotycznym oraz związki prebiotyczne (np. inulina, fruktooligosacharydy, galaktooligosacharydy) np. szczepy Lactobacillus + inulina, bakterie z rodzaju Lactobacillus , Streptococcus i Bifidobacterium + fruktooligosacharydy.

Wyróżnia się dwa główne rodzaje synbiotyków:

●  Komplementarne - związki niestrawne wykorzystywane są przez znajdujące się w preparacie mikroorganizmy;

●  Synergistyczne - połączenie probiotyku z prebiotykiem mające na celu zwalczanie mikroorganizmów zasiedlających organizm.  

Synbiotyk powinien wspierać namnażanie się endogennych pożytecznych bakterii w jelitach. Może znajdować się w produktach spożywczych, paszach dla zwierząt, lekach oraz w suplementach diety.

Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki dodawane są także do preparatów przeznaczonych dla dzieci i niemowląt np. do mleka modyfikowanego, w celu zapewnienia odpowiedniego wzrostu i rozwoju młodego organizmu oraz zapobiegania alergiom i nadwrażliwościom pokarmowym.  

Połączenie Bifidobacterium lactis i inuliny wspomaga u dzieci leczenie biegunki infekcyjnej oraz martwiczego zapalenia jelit u niemowląt z niską masą urodzeniową. Z kolei Bacillus coagulans i fruktooligosacharydy wspierają przyrost masy ciała u dzieci z zaburzeniami wzrostu.

Bibliografia:

1. Chang Y., Trivedi M.K., Jha A., Lin Y., Dimaano L., García-Romero M.T., Synbiotics for Prevention and Treatment of Atopic Dermatitis: A Meta-analysis of Randomized Clinical Trials. JAMA Pediatrics 2016;170(3): 236–242.
2. Markowiak P., Ślizewska K., Effects of Probiotics, Prebiotics, and Synbiotics on Human Health, Nutrients 2017; 9(9): 1021.
3. Patel R., DuPont H.L., New Approaches for Bacteriotherapy: Prebiotics, New-Generation Probiotics, and Synbiotics, Clinical Infectious Diseases 2015; 60(2): S108–S121.
4. Swanson K.S., Gibson G.R., Hutkins R. i wsp., The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of synbiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology 2020, 17: 687–701.